• ارسلان جاذب
        ارسلان جاذب

         

        ارسلان جاذب از سرداران سلطان مسعود غزنوی و شیفتگان فردوسی بوده است. مقبره ارسلان جاذب، در استان خراسان رضوی، کیلومتر 35 جاده مشهد- فریمان، روستای سنگ بست قرار گرفته.

        بنا مقبره ارسلان جاذب، حکمران توس، در دوره سلطان محمود غزنوی است، که اهل محل آن را مقبره "ایاز" می خوانند. ارسلان جاذب، در دوره حکمرانی خویش، این مقبره را برای خود ساخته است. او در زمان سلطان مسعود غزنوی مقبره ای نیز بر مزار فردوسی بنا کرد.

        آرتور اپهام پوپ در کتاب "معماری ایران، پیروزی شکل و رنگ"، این بنا را از آثار اوایل قرن چهارم هجری قمری دانسته و نوشته که احتمالا این بنا در اصل دو مناره داشته است. در تذکره دولتشاه سمرقندی (تالیف قرن یازدهم هجری قمری)، به رباط سنگ بست، که در آن روزگار ویران بوده، اشاره شده و آمده که قبر ارسلان در این رباط است. بعدها علی شیرنوایی رباط دیگری در نزدیکی آن ساخته است. رباط اخیر امروزه بر پا و به "رباط سنگ بست" معروف است. تا چند دهه اخیر، آثار و بقایای مستحدثاتی در اطراف مقبره دیده می شد و هرتسفلد به بقایای کاروانسرا و مدرسه ای در این محل اشاره کرده است.

        در مقاله "شهرهای اسلامی" از محمد یوسف کیانی، یک عکس هوایی از این منطقه ارائه شده است که مجموعه وسیعی از بناها را در کنار و پیرامون مقبره ارسلان جاذب نشان می دهد. در این عکس، مناره مجاور مقبره بر محور حیاطی بزرگ قرار گرفته است. تعیین چگونگی ارتباط این مناره با مقبره ارسلان جاذب و دیگر بناهای پیرامون آن نیازمند بررسی بیشتر است.

        این بنا یگانه اثر معماری دوره غزنویان در محدوده کنونی ایران است و قدمتی بیش از هزار سال دارد. مقبره گنبدخانه ای مربع شکل است که گنبدی با پایه هشت ضلعی آن را می پوشاند. گوشه سازی های گنبد در نهایت مهارت انجام شده است و نشان می دهد که در آن زمان فن گوشه سازی در ابتدای راه نبوده است. نمای خارجی بنا هیچ گونه تزیینی ندارد، ولی در داخل آن تزیینات آجری و نقاشی دیده می شود. بر گرداگرد داخل گنبد، کتیبه زیبایی به خط کوفی آجرکاری شده بوده که امروزه اغلب آجرهای آن شکسته و فروریخته است و قابل خواندن نیست.

        در چند متری گنبدخانه، مناره ای هست که بر بدنه ی آن، کتیبه هایی آجری به خط کوفی دیده می شود. این مناره با ارتفاع 40 متر و قطر حدود 5.5 متر در پایه و 2.5 متر در بالا و صد پله به استواری پابرجاست.

        گالری تصاویر        

        تعداد بازدید :34
        نام:
        پست الکترونیک:
        شرح نظر:
         
تلفن :(31291236) - (31208)051
فاکس :051-31291267
رایانامه :info-tourism@mashhad.ir
آدرس :میدان شهدا - تالار شهر-مدیریت گردشگری و امور زائرین
پیامک :10001000096308
دسترسی سریع
لینک های مرتبط