• اسلایدشو پورتال سامان
      • مسجد گوهرشاد
        مسجد گوهرشاد

         

        مسجد گوهرشاد به عنوان یکی از مهمترین پایگاه های نهضت انقلاب همواره در طول دوران پهلوی آبستن حوادث گوناگونی

        بوده است. از قیام مردم علیه کشف حجاب در آن گرفته تا بسته شدن درهایش در اعتراض مردم مشهد به کشتار 15 خرداد رژیم در قم و دستگیری مراجع و تبعید حضرت امام)ره( در سال 1342. مردم مشهد در سال 1343 استقبال با شکوهی از آزادی آیت الله قمی در مقابل مسجد گوهرشاد به عمل آوردند.

        مهمترین واقعه تاریخی مسجد گوهرشاد بدون تردید قیام مردم متدین مشهد در تاریخ 21 تیر 1314 علیه سیاست های ضداسلامی رضاخان است. در آن دوران رضاخان دین ستیزی را به اوج خود رسانده و درصدد بود تا سنت های مذهبی و قوانین اسلامی را محو و نابود کند و فرهنگ غربی را به جای آن بنشاند.

        رضاخان در پیگیری این سیاست دستور داد تا حجاب از سر زنان مسلمان برگیرند، مردان کلاه غربی به سر کنند، روحانیون لباس روحانیت را از تن بیرون کنند و ... در واکنش به این سیاست، روحانیون و مردم مسلمان سراسر کشور به مخالفت برخاستند، اما در این ماجرا مشهد پیشقدم شد و مردم قیام شکوهمندی را در دل تاریخ به ثبت رساندند.

        علما و روحانیون مشهد طی جلساتی تصمیم گرفتند با این حرکت رضاخان مقابله کنند و او را از این کار بازدارند. در یکی از

        این جلسات پیشنهاد شد آیت الله حاج آقا حسین قمی به تهران رفته و در مرحله اول با رضاخان مذاکره نماید تا شاید بتواند او را از اجرای تصمیماتش باز دارد. وقتی آیت الله قمی به تهران آمد، بلافاصله از سوی حکومت دستگیر و ممنوع الملاقات شد. روحانیون در مساجد و مجالس، به آگاه کردن مردم پرداختند. مسجد گوهرشاد از جمله مکان های تجمع مردم بود. اجتماعات مردم در این مسجد هر روز بیشتر می شد و شهر حالت عادی خود را از دست می داد و سخنرانان نیز به ایراد بیانات آتشین می پرداختند. همزمان با بازداشت آیت الله قمی، در مشهد نیز به دستور حکومت، روحانیونی همچون شیخ غلامرضا طبرسی و شیخ نیشابوری دستگیر شدند.

        صبح روز جمعه 20 تیر 1314 نظامیان مستقر در مشهد برای متفرق ساختن مردم وارد عمل شدند و به روی آنان آتش گشودند و تعداد زیادی را کشتند و زخمی کردند، ولی مردم مقاومت کرده و سربازان نیز بنا به دستوری که به آن ها رسید، مراجعت کردند. به دنبال این حادثه مردم اطراف مشهد با بیل، داس و ... به سوی مسجد حرکت کردند. فردای آن روز جمعیت زیادتری در مسجد گوهرشاد تجمع کردند و علیه اقدامات دولت اعتراض نمودند. سران نظامی و انتظامی مشهد این بار بنا به دستور رضاخان با تجهیزات کامل و افراد فراوان در نقاط حساس مستقر شدند و تفنگ ها، سلاح های خودکار و حتی توپ ها را به منظور سرکوب مردم به میدان آوردند. در حوالی ظهر مأمورین از هرسو به مردم هجوم آورده و در داخل

        مسجد به کشتار آنان پرداختند. در این واقعه تعداد بسیاری شهید، مجروح و بازداشت شدند. کشتار مردم در این مسجد به اندازه ای بود که به نقل از شاهدان عینی 56 کامیون جنازه از صحنه کشتار خارج کردند بیش از دو هزار تا پنج هزار تن به شهادت رسیدند و حدود هزار و پانصد نفر به اسارت نیروهای قزاق در آمدند.

        یک روز پس از این فاجعه عملیات دستگیری علما و روحانیون آغاز شد و تعداد کثیری از آنان بازداشت و روانه زندان شدند. قیام مسجد گوهرشاد برای همیشه در دفتر اقدامات نگین سلسله پهلوی ثبت شد. گفتنی است این قیام یک سال پس از بازگشت رضاخان از سفر به ترکیه و در پی مشاهده بی بند و باری و بی حجابی زنان ترکیه توسط وی، به وقوع پیوست.

        عامل اصلی سرکوب خونین مردم معترض در مسجد گوهرشاد، یکی از نظامیان منصوب رضاخان به نام سرلشکر فتح الله پاکروان بود. در 1314 که موضوع تغییر کلاه پیش آمد، در مشهد بین پاکروان استاندار و اسدی نایب التولیه اختلاف نظر ایجاد شد. اسدی معتقد به این نکته بود که در مشهد برای اجرای موضوع کلاه فرنگی نباید به زور متوسل شد. ولی پاکروان اعتقاد داشت دستور رضاشاه باید به هر قیمتی اجرا شود. پس از سرکوب خونین مردم در مسجد گوهرشاد، رضاشاه از یک سو برای فرونشاندن خشم مردم و از سوی دیگر برای حذف اسدی که از نظر وی فردی بی کفایت و محافه کار شناخته شده بود، وی را عامل کشتار مردم معرفی کرد و به همین اتهام او را محاکمه و اعدام کرد.

        گالری تصاویر        

        تعداد بازدید :30
        نام:
        پست الکترونیک:
        شرح نظر:
         
تلفن :(31291236) - (31208)051
فاکس :051-31291267
رایانامه :info-tourism@mashhad.ir
آدرس :میدان شهدا - تالار شهر-مدیریت گردشگری و امور زائرین
پیامک :10001000096308
دسترسی سریع
لینک های مرتبط